۱۳۹۷/۰۹/۱۸

نحوه ستون گذاری ساختمان

همانطور که در بازی شطرنج انتخاب موقعیت مهره ها حائز اهمیت می باشد و برد یا باخت شما را تعیین می کند در طراحی ساختمان، انتخاب موقعیت ستون ها نیز می تواند تفاوت بارزی را بین شما و دیگر مهندسان ایجاد کند.

حتما می دانید که پیش از طراحی ستون های یک سازه بایستی به جایگذاری ستون های آن اقدام کرد. این کار نیز مانند دیگر قسمت های طراحی سازه، نیازمند رعایت الزامات و معیار هایی است. اگرچه می توان ستون ها را بدون اطلاعات کافی هم در سازه قرار داد، اما به احتمال زیاد اختلالاتی در ساختمان بوجود خواهد آمد که دیگر قابل ترفیع نمی باشند.
بنابرین اگر شما هم یک طراح سازه هستید توصیه میکنم با الزامات ستون گذاری آشنا باشید تا بتوانید:

  1. با انتخاب بهترین محل برای ستون ها، کاهش قابل توجهی را در هزینه های پروژه ایجاد کنید.

  2. سازه را به صورتی ایمن، زیبا و کارآمد طراحی کنید.

  3. پیش از طراحی ستون برخی از الزامات مربوط به آیین نامه ۲۸۰۰ را رعایت کنید.

در تعیین محل مناسب برای ستون ها بایستی به ضوابط معماری و سازه ای ساختمان توجه داشت.  به همین منظور نکاتی را برای شما گردآوری کرده ایم که امیدواریم مفید واقع شوند:

الف) ستون گذاری بر مبنای معماری ساختمان:

  1. وظیفه ستون انتقال بارهای ساختمان به پی می باشد. بنابرین انتخاب محل ستون ها و فاصله آن ها از یکدیگر اهمیت پیدا می کند. محل و فاصله ستون ها باید به گونه ای باشد که باحداقل تعداد ستون، کل بارهای ساختمان به زمین منتقل شود.

اگر فاصله بین ستون ها کمتر از حد معمول باشد، کیفیت فضاها از نظر معماری کاهش می یابد و اگر این فاصله بیشتر از حد معمول باشد، مقاطع تیر و ستون افزایش می یابد که این مورد، نه تنها از نظر اقتصادی به صرفه نمی باشد، بلکه ایجاد آویز در تیرها را نیز به همراه خواهد داشت.

  1. محل ستون ها بایستی به نحوی باشد که از زیبایی ساختمان و ارتباط بین آن ها نکاهد. برای مثال در نمای ساختمان، ستون ها نباید به گونه ای قرار داده شوند که با بازشو ها تداخل داشته باشند.

  2. بهتر است ستون ها حتی الامکان درون دیوارها، جرز ها و کمد های دیواری مخفی شوند و داخل فضاها قرار نگیرند. گرچه در بعضی موارد این مورد اجتناب ناپذیر است.

  3. به هنگام ستون گذاری بایستی عرض مورد نیاز برای راه پله، آسانسور و سایر فضاهای این چنینی را تامین کرد. در بعضی موارد دیده شده ستون گذاری نامناسب، باعث از بین رفتن فضای مفید آسانسور و راه پله شده و مجبور به استفاده از آسانسوری با ظرفیت کمتر می شویم. برای زمین های بالای ۲۰۰ متر،ابعاد داخل به داخل باکس آسانسور ۱۶۰ در ۲۰۰ سانتیمتر وابعاد داخل به داخل باکس راه پله ۲۴۰  در ۴۸۰ سانتیمتر می باشد.

  4. محل قرارگیری ستون ها در پارکینگ بایستی به گونه ای باشد که مانع حرکت ماشین ها نباشد و فضای پرت ایجاد نکند. فضای مورد نیاز برای پارک یک ماشین ( فاصله بین نازک کاری دو ستون مجاور ): ۵ در ۲٫۵ متر
    فضای مورد نیاز برای پارک دو ماشین در مجاورت یکدیگر: ۵ در ۴٫۵ متر

ب) ستون گذاری بر مبنای ضوابط سازه ای:

  1. همانطور ک می دانید بهتر است قاب های باربر جانبی در هر راستا، نیروی زلزله همان راستا را تحمل کنند. از آنجایی که نیروی زلزله در دو جهت عمود بر هم x و y به سازه وارد میشود، جهت ستون گذاری نیز بایستی به نحوی باشد که قاب های موجود در سازه، عمود بر هم باشند. به عبارتی بایستی به بحثنامنظمی سیستم های غیر موازی در آیین نامه ۲۸۰۰ توجه نمود.شاید ویدئوی رایگان آموزشی تفسیر ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ به کارتان آید. در قسمت دوم این مجموعه رایگان با انواع نامنظمی در پلان از جمله نامنظمی سیستم های غیر موازی آشنا می شوید.

  2. در قسمت هایی از ساختمان که دارای پیش آمدگی می باشند (مثل بالکن)، لازم نیست حتماً چهار طرف آن، ستون تعبیه شود، بلکه می توان بالکن را به صورت طره مدل کرد.

  3. طبقآیین نامه ۲۸۰۰ بایستی از احداث طره های بزرگتر از ۱٫۵ متر حتی  المقدور احراز شود.

  4. در چهار طرف اتاق پله بایستی ستون قرار داده شود. همچنین توصیه می شود در صورت امکان در چهار طرف آسانسور نیز ستون قرار گیرد.

  5. نحوه قرار دادن مناسب ستون در پلان اگر در هر سمت، از یک نوع سیستم باربر جانبی استفاده شده باشد به شرح زیر می باشد:

  6. اگر پلان دارای فرو رفتگی یا شکستگی بود، بایستی در محل تقاطع اضلاع آن از ستون استفاده شود. توجه کنید این پس رفتگی در پلان موجب ایجادنامنظمی هندسی در پلان سازه نشود.

ستون گذاری در پلان ساختمان

*همان طور که می دانید، ترسیمات فنی و نقشه ها را به دو گروه عمده ی نقشه های صنعتی و نقشه های ساختمانی، طبقه بندی می کنند. نقشه های ساختمانی نیز به چهار دسته به شرح زیر تقسیم بندی می شوند.

۱)نقشه های معماری، شامل: پلان موقعیت، پلان طبقات، نماها، مقاطع و …

۲) نقشه های سازه، شامل: پلان ستون گذاری، پلان فونداسیون، پلان تیرریزی و …

۳)نقشه های تأسیسات مکانیکی، شامل: نقشه های لوله کشی آب سرد و گرم، فاضلاب، تهویه و …

۴) نقشه های تأسیسات الکتریکی، شامل: نقشه های سیم کشی برق، روشنائی و …

شناخت استانداردها، قواعد نقشه کشی و همچنین مهارت در ترسیم از ضروریات اولیه نقشه کشی است. در این بخش سعی شده با زبان ساده و با استفاده از ترسیمات و تصاویر گویا، به روش گام به گام شما را با اصول نقشه کشی نقشه های سازه آشنا کنیم.

چگونگی تعیین محل ستون ها :

اولین گام در تهیه نقشه های سازه، تعیین محل ستون ها است.

برای تعیین محلی مناسب برای ستون باید توجه خاص به پلان معماری ساختمان نمود. همچنین بر اساس نوع سازه انتخاب شده از طرف مهندس محاسب و بارهای وارد بر ساختمان، محدوده تقریبی محل ستون ها تعیین می گردد.

برای تعیین جای دقیق تر ستون ها در پلان معماری، بهتر است به نکات زیر نیز توجه شود:  محل و فاصله ستون ها به صورتی تعیین شود که با حداقل تعداد ستون، کل بارهای ساختمان به زمین منتقل شود.

  • ستون ها حتی الامکان با فاصله مساوی از یکدیگر قرار گیرند.
  • محل ستون ها از زیبائی ساختمان و ارتباط بین آن ها نکاهد.
  • ستون ها حتی الامکان در درون دیوارها، جرزها و کمدهای دیواری مخفی شوند.
  • در تعیین محل ستون ها به قسمت های اساسی ساختمان (دستگاه پله، آسانسور، نورگیرها، داکت ها و…)توجه شود.
  • بهتر است در چهار گوشه ی دستگاه پله ستون پیش بینی شود.
  • محل قرارگیری ستون ها در فضای پارکینگ، مانع از حرکت ماشین ها و ایجاد فضاهای پرت نگردد.

فاصله ستون ها از یکدیگر :

فاصله ستون ها از یکدیگر بحث بسیار مهمی است که گاهی اوقات نادیده گرفته میشود .

ساختمان ساز های تجربی و یا معماران قدیمی معمولا میگویند فاصله بین هر ۲ ستون حداکثر ۷ متر باشد .

دلیل این حرف این است چون اکثر سازه های ما با سیستم سقف تیرچه بلوک میباشد

برای اینکه از تیرچه تک استفاده شود و صرفه اقتصادی داشته باشد میگویند حداکثر ۷ متر .

و حال میپردازیم به اصول کلی این بحث :

فاصله ستون ها از یکدیگر میتواند بیش از ۷ متر هم باشد .

اما چگونه ؟

فاصله بین ستون ها (دهانه) رابطه مستقیمی دارد با نوع سیستم سقف انتخاب شده .

بطور مثال سیستم سقف های مختلف تا ۱۵متر و یا بیشتر میتوانند تحمل نیرو داشته باشند .

حال میپردازیم حداکثر دهانه ها در سیستم ها مختلف سقف .

اندازه دهانه ها در سیستم های مختلف سقف :

  • عرشه فولادی : بر اساس دستور مبحث دهم مقررات ملی ساختمان فاصله دو تیر اصلی در سقف عرشه فولادی حداکثر ۱۲ متر میباشد .
  • دال ها

دال ها دارای انواع مختلفی هستند :

۱)دال یکطرفه و دال ۲ طرفه : حداکثر تا ۱۰ متر مجاز میباشد اما توصیه میشود تا حداکثر ۸ متر ازین سیستم استفاده شود .

۲)دال های مجوف :

الف ) کوبیاکس : سقف کوبیاکس به دلیل سبک بودن و مقاومت بالا تا ۱۸ متر دهانه میتوان استفاده کرد ولی این کار باعث عمق تیر های ما میشود و بسیار پر هزینه میباشد . حداکثر تا ۱۲ متر توصیه میشود .

ب) سقف یوبوت : این نوع سقف هم تا حدودی شبیه به کوبیاکس میباشد . حداکثر دهانه این سقف ۱۲ متر توصیه شده است .

۳)سقف تیرچه :

الف) تیرچه تک : سقف های تیرچه تک حداکثر تا ۷ متر اما توصیه میشود حداکثر تا ۶ متر تجاور نکند .

ب) تیرچه دوبل : سقف های تیرچه دوبل حداکثر تا ۸ متر اما توصیه میشود حداکثر تا ۵/۷ متر تجاور نکند .

نکته : بهتر است برای اندازه دهانه ها از حداکثر ها استفاده نشود .( دلیل: ۱- بالا رفتن هزینه ها ۲- مشکلات اجرایی و عدم کیفیت لازم در ابعاد حداکثر )

منبع : sakhtemanonline - markaztarahi

ساخت و ساز ,مجله ساخت و ساز ,ساختمان سازی ,آکس بندی پلان ,ستون گذاری پلان ,ستون گذاری ساختمان ,اصول جایگذاری ستونها ,ستون ,جای گذاری ستون ,ستون بندی ساختمان ,نحوه ی صحیح ستون گذاری در سازه ,

0 نظر ثبت شده

نظرات خود را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نمیشود!